Oâng cụ lại nói:
Thế còn hơn ở nhà, anh đã mở rộng được tầm mắt. Theo tôi, cũng xứng đáng đấy!
Tôi cũng nghĩ vậy.
Thế là anh có được ba quyền bầu cử. Thực tế làm sao công việc ấy có có kết quả trong một cuộc bầu cử?
Người ta phát cho mình ba phiếu bầu và mình điền vào cả ba phiếu và bỏ vào thùng phiếu – vị sĩ quan nói
Anh phải đăng kí nhận cả ba phiếu bầu?
Đúng vậy. Mình phải đăng kí một lần nữa khi muốn bầu phiếu thêm. Ví dụ như phải đưa ra một loại giấy chứng nhận nào đó.
Họ lại ngồi trầm ngâm, nhìn ra cảng tấp nập thuyền bè trong ánh sáng hoàng hôn. Rosemary đến bên thang khoang thuyền và nói với lên:
Anh có thể có nhiều phiếu bầu hơn ba, có được không? – cô ta nói – Như bảy chẳng hạn David nhìn xuống chỗ nàng đứng:
Chưa bao giờ phiếu bầu thứ bảy được phát ra – anh ta trả lời – Chỉ có Nữ hoàng được quyền cho số phiếu bầu ấy.
Cô ta gật đầu:
Tôi hiểu rồi. Khi làm ở văn phòng tôi cũng có nhận những phiếu ấy. Một năm, đến cả mười lần như thế.
Những phiếu bầu khác giản dị hơn. Nếu bạn nuôi dưỡng hai con đến tuổi mười bốn mà không li dị nhau, bạn có được một phiếu bầu. Đó là phiếu bầu gia đình.
Nếu li dị, anh sẽ không có nó – Rosemary vừa hỏi vừa cười – Nhất định không, bạn bị loại ra liền.
Cả hai đều có sao?
Chồng cũng như vợ đều được giấy này – David nói
Thế phiếu bầu số năm là gì – ông cụ hỏi
Phiếu bầu thành quả – David trả lời – bạn sẽ được một phiếu thêm nếu có sự phấn đấu thu nhập cá nhân – ở đây bạn gọi là lợi tức sinh sống. Trước ngày bầu cử, nếu bạn có lợi tức hơn năm ngàn Anh kim mỗi năm. Có lẽ thế, chứ tôi không biết rõ lắm. Giả sử để đáp ứng cho một người đàn ông chẳng có bằng cả, chưa bao giờ xuất ngoại, luôn luôn bất hoà với vợ nhưng lại chủ trương một doanh nghiệp lớn. Họ tính toán là ông ta phải có nhiều cơ hội hơn trong các dịch vụ làm ăn của đất nước hơn một người thư kí văn phòng của ông ta
Cũng được, còn quyền thứ sáu?
Cái ấy cần cho các vị thừa sai của nhà thờ. Bất cứ nhà thờ thiên chúa giáo nào, họ đã có danh sách tất cả. Cũng chẳng cần bạn phải là tu sĩ. Tôi nghĩ rằng các vị gíam hộ ở nhà thờ cũng như các mục sư biết rõ điều này, tôi không chắc lắm. Chuyện cần tóm tắt là muốn có phiếu bầu thêm, bạn phải giữ một công việc thực sự ở nhà thờ
Cũng hấp dẫn đấy chứ!
Nhưng nó chẳng hấp dẫn tôi chút nào – vị sĩ quan nói – Cứ coi tôi là người chẳng có tham vọng gì! Nhưng xét ra, cũng là ý hay!
Oâng cụ nói:
Thế là có sáu phiếu bầu: cơ bản, học vấn, đi nước ngoài, gia đình, thành tích, tôn giáo. Còn cái thứ bảy?
Cái đó do Nữ hoàng ban, giống như một thứ trang sức. Bạn sẽ có phiếu bầu đó, nếu như bạn là con người làm thế nào đấy mà Nữ hoàng cần cho thêm một phiếu.
Thế chẳng có lụât nào để được phiếu bầu này sao?
Vị cơ trưởng trả lời:
Tôi không nghĩ vậy, miễn làm sao bạn là một thanh niên gương mẫu là được rồi!
Từ buồng lái Rosemary nói:
Đúng rồi, bác Ted ạ. Hiến chương Hoàng gia đã định ở mỗi trường hợp – nàng nói thêm – Thôi con dọn bát đĩa đây.
Tất cả ba người bước xuống khoang thuyền và ngồi xuống để thưởng thức món thịt hem nướng. Có lúc họ hàn huyên về thuyền buồm, về chiếc Solent, về việc nấu nướng của cô Rosemary và thực phẩm của nước Anh, nhưng ông cụ Osborne là một người đãng trí. Giờ đây ông lại trở về với câu chuyện bầu cử của Uùc, ông cụ nói:
Về bầu cử nhiều thành phần, họ cũng áp dụng cho Tân Tây Lan nữa chứ?
David trả lời:
Tôi cũng nghĩ thế, thế nào họ cũng áp dụng thôi. Rosemary góp thêm:
Cả Canada nữa. Hầu hết các nước trong Liên hiệp Anh đều bầu cử nhiều thành phần cùng một hình thức như nhau hay khác đi một chút, trừ nước Anh.
David cười:
Cô có vẻ khá bảo thủ đấy!
Oâng cụ từ từ gật đầu:
Vâng, chúng tôi chưa thích nghi với những điều mới mẻ như thế cho đến khi những điều này được mọi người đồng tình – ông dừng lại một chút rồi nói tiếp – Dĩ nhiên, anh có các tiểu bang của nước anh. Anh có thể thử nghiệm một điều như thế này trong các cuộc bầu cử ở các tiểu bang của nước anh và xem kết quả như thế nào
Do đó phụ nữ được quyền bầu cử trong Liên hiệp Anh – Rosemary nói – Tân Tây Lan bắt đầu vào năm 1893 và miền Nam nước Uùc được quyền bầu cử vào năm 1894. khi hiến pháp của Liên bang Uùc được soạn thảo vào năm 1902, phụ nữ mới được quyền bầu cử. Còn ở Anh, mãi đến năm 1918, quyền đó mới được thực thi.
David nhìn cô nàng:
Có thật không? Cô lấy những tin ấy ở đâu?
Cô gái bình tĩnh nói:
Đúng đấy, anh ạ! Em học sử ở đại học Oxford và phụ nữ rất thích được quyền bầu cử. Nhưng cũng như bầu phiếu kín trong các cuộc bầu cử. Miền Nam nước Uùc bắt đầu vào năm 1856, nhưng ở nước Anh mãi đến 1872, mới được bầu phiếu kín.
Vị sĩ quan hoa tiêu nói:
Có lẽ cũng vào thời gian ấy. Thời tôi đi học, tôi ít học sử lắm. Tuy cũng còn nhớ thời gian phiếu bầu nhiều thành phần áp dụng. Đó là năm 1963 lúc tôi ở Townsville. Họ đã đem những điều này vào Tây Uùc.
Tại sao Tây Uùc bắt đầu bầu phiếu nhiều thành phần? - Rosemary hỏi – Tại sao không là New South Wales hay Queensland?
Tôi không rõ – David trả lời – Đảng lao động chống đối việc này lắm!
Ơû đây họ cũng chống đối việc này – thuyền trưởng Osborne nói.
Tây Uùc luôn luôn thuộc đảng tự do – David nói – Người ta đã nói nhiều về cuộc bầu cử nhiều thành phần lâu rồi. Tôi nghĩ vấn đề ấy dễ thông qua ở Tây Uùc.
Làm sao phiếu bầu này áp dụng cho các tiểu bang khác nếu đảng Lao động chống đối mạnh mẽ như thế – Rosemary hỏi
David trả lời:
Cô xem, Tây Uùc lúc nào cũng đi trước mọi sự việc. Chúng tôi có một loại chính trị gia khác biệt hoàn toàn khi chúng tôi sử dụng phiếu bầu nhiều thành phần. Trước đây khi còn một người một phiếu bầu, các chính trị gia toàn là những người vô dụng chỉ huyênh hoang, khoác lác, cùng các ông chủ tịch nghịêp đoàn. Những người dân có ý thức không thay thế quốc hội được và nếu họ ra tranh cử họ cũng không được bầu. Khi chúng tôi sử dụng phiếu bầu nhiều thành phần, chúng tôi tạo được một lớp chính trị gia giỏi hơn, đồng đều, những người này do những cử tri có ý thức bầu lên – David dừng lại một lúc rồi nói tiếp – Trước đó, khi một người được bầu vào quốc hội, anh ta có thể là một tài công hoả xa, hay phu bến tàu. Cũng có thể anh ta là bộ trưởng, đứng đầu một bộ của chính phủ. Nhưng anh ta không làm gì được cả. Tất cả các công bộc của nhà nước đã che dấu ông ta tất cả nên ông ta cũng chẳng hay biết gì.
Thế sau khi bầu cử nhiều thành phần, có gì đổi khác?