Nhìn và o kÃnh, chải sÆ¡ lại mái tóc, cá»™t thêm chiếc nÆ¡ xanh, đánh tà phấn hồng lên má, mẹ bảo tôi trang Ä‘iểm trông có vẻ thùy mi. hÆ¡n. Lúc nà y tôi cần phải để cho ngưá»i ta có cảm giác như váºá»µ Hôm nay là ngà y Ä‘i tìm việc thứ năm rồi. Nói là tìm việc cÅ©ng không đúng lắm, vì gặp việc gì tôi cÅ©ng nhảy và o thá» thá»i váºn cả. Cầm má»™t xấp giấy báo cắt rá»i trên tay chạy ngược chạy xuôi, lên xe buýt, xuống xe, dầm mưa... tá»›i đâu tôi cÅ©ng chỉ gặp sá»± từ chối khéo. Hôm nay chắc cÅ©ng thế. Hiểu như váºy nhưng lúc nà o tôi cÅ©ng hết sức tá»± gây lấy niá»m tin. Mục rao vặt cá»§a tá» báo hôm nay có đăng mấy chá»— cần ngưá»i. Thứ nhất là phòng khám bệnh tư cần y tá, thứ hai là má»™t tá» báo mà tôi chưa há» nghe nói tá»›i cần má»™t thư ký tòa soạn, thứ ba là má»™t công ty cần gấp má»™t số thiếu nữ trẻ đẹp chưa chồng.
Tôi đã sá»a soạn xong xuôi, mẹ tôi từ ngoà i bước và o vá»›i chiếc dù trên tay, gương mặt tái xanh cá»§a ngưá»i không quên mỉm nụ cưá»i gượng gạo:
- Y Bình, mẹ vừa sang thăm thÃm Trinh mượn được chiếc dù cho con đây, từ đây con khá»i phải dầm mưa nữa rồi, dầm mưa mãi bệnh thì khổ... Già y cá»§a con cÅ©ng vá xong, ông thợ đầu ngõ tốt quá, ông ấy bảo trả tiá»n sau cÅ©ng được.
Tôi nhìn mẹ, hôm nay trông ngưá»i tháºt xanh xao Tôi há»i:
- Mẹ, mẹ không khá»e trong ngưá»i à ? Mẹ tôi gượng cưá»i, nụ cưá»i trông tháºt tá»™i nghiệp:
- Không, không sao cả con. Tôi Ä‘oán, có lẽ chứng bệnh nhức đầu cá»§a ngưá»i lại là m tình là m tá»™i ngưá»i. Mẹ ngồi xuống tấm da hổ lót trước giưá»ng cá»§a ngưá»i. Tấm da hổ nà y mang táºn từ nước ngoà i vá». Lúc đầu gia đình tôi có đến bẩy tấm, nhưng bây giá» còn lại má»™t tấm độc nhất nà y thôi. Mẹ thưá»ng ngồi trên tấm da nà y may vá. Trong những tháng lạnh, khi áo không đủ ấm, ngưá»i thưá»ng vo tròn trong đó. Trong căn nhà nhá» hai gian cá»§a chúng tôi, má»™t chút phú quý, má»™t chút và ng son cá»§a thá»i xa xưa còn lại là nó.
- Mẹ Æ¡i, có lẽ con phải đến Phương Du mượn Ãt tiá»n, trưa nay nếu không thấy con vá» thì chắc tối con má»›i vỠđược, mẹ đừng lo nghe Phương Du là bạn há»c cá»§a tôi xx Mẹ nhìn tôi má»™t lúc má»›i há»i:
- Sợ mượn tiá»n rồi không trả nổi thì cÅ©ng khổ.
- Chuyện đó tÃnh sau, bây giá» mượn được thì tốt rồi. Phải chi lúc trước Ä‘áºu xong tốt nghiệp phổ thông con Ä‘i há»c thêm đánh máy, tốc ký thì hay biết mấy, bây giá» chỉ còn có cái bằng tốt nghiệp ai cÅ©ng coi không ra gì cả.
Mang dù ra cá»a, xá» già y vô, tôi nhìn bầu trá»i u ám bên ngoà i. Những hạt mưa bụi bay đầy sân. Mẹ bước theo, đưa tôi ra khá»i cổng xong ngưá»i khép cá»a lại, không quên dặn dò:
- Nhá»› vá» sá»›m nghen con! Tôi quay sang nhìn mẹ, rồi bước nhanh. Nên đến nÆ¡i nà o trước đâỷ Phải rồi, ta đến phòng khám bệnh trước. Xem nà ỠNằm trong hẻm đưá»ng Nam Lá»™. Äể tiết kiệm bốn ngà n bạc còn lại trong túi, tôi không ngồi cả xe buýt. Khi tìm ra con đưá»ng, tôi Ä‘i gần suốt buổi mà vẫn không tìm thấy con hẻm ở đâu.
Cuối cùng rồi cÅ©ng tìm rạ Con hẻm vừa hẹp vừa tối lại đầy bùn, quanh gần sáu, bẩy khúc quẹo, bùn lấm đầy già y tôi má»›i tìm ra địa chỉ. Äấy là má»™t ngôi nhà gá»— rách nát, có gác, cá»a và o có chiếc bảng xiêu vẹo vá»›i nét chữ nguệch ngoạc: "Phòng Khám Bệnh Ngoà i Giá»" Bác sÄ© Phước Anh đã từng du há»c ở Nháºt phụ trách.
Chuyên tri.: Hoa liễu, di tinh, mộng tinh, mà o gà , bất lực...
Nhìn gian nhà vá»›i tấm bảng, tôi chợt rùng mình. Không đủ can đảm để bước tá»›i gõ cá»a, tôi láºp tức quay đầu lại bước ra ngõ, cÆ¡ há»™i tìm việc là m trong ngà y đầu tiên đã mất. Vứt mảnh tin vặt kia và o sá»t rác, tôi nhìn đồng hồ, đã gần 11 giá» rồi
Còn hai nÆ¡i để đến, trước nhất là tòa soạn tá» báo ở đưá»ng Hai Bà Trưng. Tôi lại thả bá»™ đến nÆ¡i, lại phải quẹo thêm năm, sáu khúc quanh má»›i tá»›i được địa chỉ. Trước cá»a tòa soạn tôi thấy đỠ"Tòa Soạn Báo".
Nói tháºt hồi nà o tá»›i giá» tôi chưa há» nghe tên má»™t tá» báo nà o có tên như thế. Nhưng nhìn những chữ viết trên bảng tôi thấy vững tâm. Biết đâu đây là má»™t tá» báo má»›i
Vuốt lại tóc, áo quần cho ngay ngắn xong, tôi tiến tá»›i gõ cá»a, cá»a chỉ khép há», nhìn và o trong tôi thấy má»™t gian phòng rá»™ng khoảng ba thước vuông. Má»™t chiếc bà n to, má»™t chiếc ghế bà nh cho há»c trò ngồi đã chiếm hÆ¡n phân ná»a diện tÃch gian phòng... Trên chiếc bà n rá»™ng, má»™t gã đà n ông khoảng trên ba mươi tuổi mặc áo pull, miệng ngáºm ống vố xem báo. Nghe tiếng gõ cá»a, gã ngẩng đầu lên há»i:
- Cô tìm ai?
- Dạ thưa, ở đây có phải Ä‘ang cần má»™t thư ký tòa soạn không ạ? Gã đà n ông vá»™i vã đứng dáºy.
- Vâng. Má»i cô và o dây Tôi bước và o, gã hướng mắt phÃa trước bà n há»c trò vá»›i cây bút và mảnh giấy trên tay:
- Cô ngồi đây và viết cho tôi má»™t bản lý lịch. Hồi đó tá»›i giá» tôi chưa há» là m má»™t việc như váºy, lúng túng cầm bút lên ghi vá»™i tên, tuổi tác, trình độ há»c vấn cá»§a mình lên giấỵ Không đến năm phút tôi đã viết xong, gã cầm lên xem má»™t lúc rồi gáºt đầu nói:
- ÄÆ°á»£c rồi Cô thÃch là m việc văn nghệ không?
- CÅ©ng thÃch. Tháºt ra thì tôi thÃch âm nhạc và há»™i há»a hÆ¡n. Gã im lặng má»™t chút rồi kéo há»™c tá»§ ra mấy quyển tạp chÃ:
- Ở đây chúng ta ra loại táºp san nà y nhiá»u nhất, cô có thể ngồi đấy xem. Tôi tiếp lấy giở và i trang ra xem. Gã đà n ông nhìn tôi cưá»i nói:
- Chúng ta ở đây xuất bản loại tạp chà nà y là chánh, nếu cô Bình thấy thÃch, cô có thể viết thêm cà ng haỵ Riêng vá» công việc ở đây thì rất nhẹ, cô chỉ có nhiệm vụ thu tháºp mấy mẩu tin, mẩu truyện trên các báo khác. Nói trắng ra thì văn chương ở Ä‘á»i nà y nhiá»u lắm rồi, chúng ta chỉ cần chép lại rồi thêm mắm thêm muối, đổi tên nhân váºt, tên sách là được má»™t tác phẩm má»›i cá»§a chúng ta. Cô có biết không, truyện nà y đây tôi đã trÃch ra từ má»™t tạp chà cÅ© rách đây trên hai mươi năm, còn mấy bức tranh phụ bản trong báo, tôi đã mượn tạm cá»§a các báo Hồng Kông và ngoại quốc. Tóm lại, công việc chÃnh cá»§a chúng ta là sưu tầm. Còn nếu cô thấy có khả năng viết thì cứ viết. Truyện cá»§a chúng ta không cần phải cao, phải hay lắm, chỉ cần lâm ly hấp dẫn là được rồi. Bây giỠđộc giả chỉ thÃch những loại như thế, thà nh ra cô xem tạp chà chúng ta bán cÅ©ng đâu kém ai
Gã đà n ông nói má»™t hÆ¡i, hình như hắn rất kiêu hãnh vá»›i cái nghỠđạo văn, đạo ảnh cá»§a thiên hạ. Hèn gì mà ngay từ đầu tôi đã có cảm giác đã nhìn thấy mấy bức tranh ấy ở đâu rồi. Tháºt chẳng sai! Tôi chúa ghét những hạng là m văn nghệ kiểu lem nhem nà y. Äứng dáºy, tôi muốn Ä‘i khá»i đây ngay, trong khi gã đà n ông vẫn lải nhải:
- Tạp chà cá»§a chúng ta vì còn phôi thai nên tạm thá»i má»—i tháng chỉ ra có bốn kỳ, và lương cá»§a cô là má»™t trăm ngà n đồng. Tôi cắt ngang:
- Cám Æ¡n ông, nhưng tôi thấy công việc ở đây không thÃch hợp lắm vá»›i tôi, váºy phiá»n ông tìm ngưá»i khác. Nói xong, tôi bước nhanh ra cá»a tòa soạn "tạp chà vÄ© đại nhất nước". Gã đà n ông có vẻ ngạc nhiên, hắn đứng dáºy trố mắt nhìn theá» Ra khá»i hẻm, tôi ném mấy mảnh rao vặt và o thùng rác, thở dà i. Ba hy vá»ng đã văng mất hết hai, bây giá» chỉ còn hy vá»ng ở công ty còn lại. Nhìn và o đồng hồ, đã gần má»™t giá» rồi, tôi ghé và o má»™t quán ăn nhỠăn má»™t tô mì hết má»™t ngà n, như thế cÅ©ng tạm xong bữa cÆ¡m trưạ Tôi nhảy lên xe buýt Ä‘i tìm hy vá»ng.
Äấy là tòa building tháºt lá»›n, bên dưới dùng là m trụ sở má»™t hãng buôn. Tìm mãi không thấy tấm biển công ty đâu, do dá»± má»™t lúc, tôi bước và o há»i cô bán hà ng, cô nà y láºp tức gáºt đầu xác nháºn và đưa tay chỉ tôi lên lầụ Khung cảnh sang trá»ng trước mặt là m tôi chóa mắt. Bá»™ sa lon đẹp, những mà n cá»a bằng nhung thả dà i theo mấy khung cá»a sổ, ngoà i ra còn có mấy kệ sách đánh vẹc ni tháºt bóng. Trong phòng khi tôi bước và o đã có sẵn bẩy, tám cô phấn son lá»™ng lẫy. Cạnh cá»a ra và o có má»™t ông thư ký tháºt trẻ. Thấy tôi, ông ta há»i:
- Cô dự tuyển à ?
- Vâng.
- Thế thì Ä‘iá»n tên và o đâỵ ông ta đưa cho tôi má»™t tấm giấy lá»›n, bên trên có in những hà ng chữ tên há», tuổi tác, quê quán... Tôi Ä‘iá»n và o đầy đủ, ông ta nháºn lại phiếu, đặt lên chồng giấy bên cạnh, rồi chỉ ghế trước mặt:
- Cô ngồi đợi Ä‘i, ông giám đốc sẽ há»i thêm má»™t và i Ä‘iá»á»¥ Há»i má»™t và i Ä‘iá»á»§ Có lẽ ông ta muốn nói là khẩu vấn chăng? Tôi ngồi xuống ghế, yên lặng ngắm nghÃa các cô cùng đến dá»± tuyển như tôi. Ngưá»i nà o cÅ©ng đẹp hết, dù có má»™t số son phấn lòe loẹt nhưng cÅ©ng không đến đỗi nà ỠÄợi khoảng hai tiếng đồng hồ, gian phòng thêm sáu, bẩy ngưá»i nữạ Äến bốn giá» hÆ¡n ông giám đốc má»›i đến.
Ngưá»i đà n ông được gá»i là giám đốc, hÆ¡i lùn và máºp, ông ta tri. nh trá»ng trong bá»™ vét - tông. Ngưá»i thư ký đứng lên cung kÃnh chà o, Ä‘oạn trao phiếu lý li. ch cá»§a chúng tôi cho ông tạ ông giám đốc ngồi xuống, dáng dấp hoà n toà n cá»§a má»™t thương gia hạng nặng. ÄÆ°a mắt quan sát những ngưá»i trong phòng má»™t vòng, đôi mắt bén cá»§a ông ta khiến cho tất cả các cô Ä‘á»u phải thay đổi dáng dấp ngồi, đôi mắt dừng lại trước mặt tôi má»™t lúc ông ta chỉ tôi nói:
- Cô đến đây! Còn mấy ngưá»i khác đợi tÃ. Tôi không hiểu tại sao hắn không gá»i theo thứ tá»± mà lại gá»i tôi trước. ông giám đốc bước tá»›i chiếc bà n lá»›n ngồi xuống, gã có vẻ chăm chú theo dõi dáng Ä‘i cá»§a tôi khi tôi bước tá»›i. Rồi ánh mắt lại đưa lên ngắm nghÃa khuôn mặt tôi và há»i:
- Cô tên gì?
- Dạ, Lục Y Bình. ông ta lục đống phiếu ban nãy, tìm ra phiếu lý li. ch của tôi:
- Có phải phiếu nà y không?
- Vâng. ông ta gáºt đầu có vẻ vừa ý, lại nhìn tôi, rồi ra lệnh:
- Cởi chiếc áo ngắn bên ngoà i xem. Tôi ngạc nhiên. ông ta định là m trò gì đâỷ Nhưng tôi vẫn ngoan ngoãn cởi áo khoác ra, bên trong còn lại chiếc áo thun Ä‘en. ông ta nhìn tôi má»™t lúc, rồi vạch bút chì đỠlên phiếu, nhìn tôi cưá»i nói:
- Cô Bình, chúng tôi thu nháºn cô, tuần sau cô đến đây dá»± má»™t khóa huấn luyện cấp tốc má»™t tuần lá»…. Riêng vá» lương hướng cô đừng lo, má»—i tháng Ãt nhất cô cÅ©ng được hai ba trăm ngà n trở lên.
Tôi ngạc nhiên. Thế nà y là mình được tuyển dụng rồi à ? Không cần phải thi cá» gì cả, má»—i tháng lại được hai, ba trăm ngà n, nghá» gì váºá»· Yên lặng má»™t lúc tôi há»i:
- Ông có thể cho tôi biết công việc tôi sẽ nháºn là công việc gì?
- Cô không hiểu à ?
- Äá»c báo thấy đỠlà tuyển nhân viên.
- Vâng, thì đỠtuyển nữ nhân viên. Tháºt ra thì khoảng đầu năm âm li. ch vÅ© trưá»ng "Trá»i Xanh" cá»§a chúng tôi sẽ khai trương nên...
Tôi rùng mình:
- Thì ra mấy ông tuyển vÅ© nữ. ông ta cưá»i:
- Vâng. Cô đừng tưởng nghá» vÅ© nữ là cái nghá» hèn má»n. Sá»± tháºt ra công việc cá»§a nó sạch sẽ và thanh cao hÆ¡n là ... Tôi gáºt đầu, cắt ngang:
- Vâng, nhưng tôi không thÃch là m nghỠđó, xin lá»—i ông. Tôi quay ngưá»i định bước ra cá»a, ông giám đốc gá»i giáºt lại:
- Khoan, đợi má»™t tà cô Bình. ông ta ngắm nghÃa tôi má»™t lúc:
- Cô có thể suy nghÄ© tháºt kỹ, chúng tôi ở đây lúc nà o cÅ©ng sẵn sà ng tuyển dụng cô, cô cÅ©ng có thể mượn trước hai trăm ngà n, sau đó má»—i tháng trả dần cÅ©ng được. Vá» nhà suy nghÄ© kỹ Ä‘i, nếu cô đổi ý cứ đến đây, tên cô sẽ được giữ kỹ, khi nà o cô đến chúng tôi cÅ©ng nháºn ngay láºp tức.
- Cám Æ¡n ông. Tôi bước xuống cầu thang. Mượn trước hai trăm ngà n? Nhất rồi! Có lẽ ông giám đốc đã nhìn ra cái ao ước "có tiá»n" cá»§a tôi, nhưng dù cần tiá»n tháºt, tôi cÅ©ng không thể là m vÅ© nữ được! Xuống tá»›i dưới ra khá»i tiệm buôn, tôi đứng bên lỠđưá»ng nhìn ngưá»i qua lại tấp náºp vá»›i những tấm biển giá trong dip tết mà lòng buồn bã. Vâng, tết sắp đến rồi, chá»§ nhà đang đòi tiá»n mà gạo trong nhà lại cạn, tôi là m sao có thể trở vá» tay không được? Suốt má»™t ngà y lang thang không kết quả, bây giá» phải là m sao đây?